Jak zrewolucjonizować firmę dzięki Lean Management – prezentacja książki Arta Byrne’a

Podczas naszej ubiegłorocznej wizyty w Lean Enterprise Institute w Bostonie Jamie Bonini – dyrektor generalny Toyota Production System Support Center (TSSC)  – podczas dyskusji na temat wyzwań, jakie stoją przed firmami podejmującymi się transformacji swoich działań, przedstawił bardzo interesujący punkt widzenia na temat roli lidera zmian. Stwierdził mianowicie, iż prezesi firm podejmują na co dzień szereg ważnych decyzji, które wymagają:

  1. uzgodnienia działań wpisujących się w ogólną strategię firmy,
  2. przydziału zasobów do ich realizacji,
  3. monitorowania postępów.

Ta procedura decyzyjna – jak twierdził – sprawdza się w stosunku do większości problemów, które „przechodzą przez biurka szefów firm”. Jednak z chwilą, kiedy wyzwaniem staje się wdrożenie w organizacji strategii Lean Management, model ten zawodzi. Dlaczego? Otóż zdaniem Boniniego wdrożenia Lean Management nie da się delegować. Gwarantem sukcesu transformacji jest lider organizacji, który samodzielnie naucza tego, czego sam oczekuje od swoich podwładnych.

Ten sposób myślenia znakomicie oddaje przesłanie książki „Jak zrewolucjonizować firmę dzięki LEAN MANAGEMENT”, która została wydana nakładem Wydawnictwa Lean Enterprise Institute Polska. Książki ze wszech miar wyjątkowej, bo napisanej przez jednego z najwybitniejszych współczesnych praktyków Lean Management. Art Byrne to menedżer, który swoją karierę rozpoczął w General Electric (GE) – firmie, która do czasu ujawnienia „japońskiej sekretnej broni” uchodziła za niekwestionowanego lidera nowoczesnych metod zarządzania. Jak sam twierdzi, mimo wielu wspaniałych metod i procesów, z którymi się w niej zetknął, drażnił go brak nieefektywności oraz marnotrawstwo czasu i zasobów w zbyt wielu działaniach.

Z biegiem lat – już w randze wiceprezesa – staje na czele grupy zakładów korporacji Danaher, w których ma okazję, jako pierwszy w Stanach Zjednoczonych, korzystać z doświadczeń „japońskiej szkoły produktywności”, która w latach 80. zaczęła być popularyzowana przez Shingijutsu . Nie trzeba wiele, aby dostrzegł, że lukę nieefektywności, którą zidentyfikował w GE, znakomicie wypełnia just-in-time (tak w latach 80. określano koncepcję Lean Management).

Stając w kolejnych latach na czele rodzinnej, zarządzanej bardzo tradycyjnie i borykającej się z typowymi problemami firmy Wiremold, nie ma już wątpliwości, którą drogą należy podążać. Dokonując transformacji firmy-matki, uwalnia niezbędne zasoby i środki, które reinwestuje w przejęcia firm z branży, za każdym razem dokonując ich przekształcenia. Z biegiem czasu zaczynają się uczyć od niego szpitale, firmy usługowe i ubezpieczeniowe oraz inne firmy produkcyjne. Zwieńczeniem jego kariery zawodowej jest funkcja partnera operacyjnego w jednym z amerykańskich funduszy inwestycyjnych, w którym po dziś wprowadza firmy z portfela (zarówno te produkcyjne, jak i usługowe) na ścieżkę strategii Lean Management, nieustannie zwiększając ich rynkową konkurencyjność oraz wartość.

Książka „Jak zrewolucjonizować firmę dzięki LEAN MANAGEMENT” jest o tym, w jaki sposób powinien zaangażować się szef firmy w proces jej transformacji. Co ważne, książkę tę napisał prezes dla prezesów, przelewając na papier swoje ogromne doświadczenie – doświadczenie człowieka, któremu udało się zrewolucjonizować za pomocą strategii Lean Management działania kilkudziesięciu przedsiębiorstw z wielu różnych branż.

Wszystkie kolejne rozdziały książki dowodzą w gruncie rzeczy trzech tez. Pierwsza z nich to taka, że zasady Lean Management można wdrożyć w dowolnym środowisku biznesowym (produkcyjnym, usługowym, służbie zdrowia itp.). Druga to ta, że żadna prawdziwa transformacja nie ma szansy powodzenia bez właściwej postawy jej lidera. Kolejna to ta, że każdy z nas może stać się skutecznym liderem transformacji, osiągając ponadprzeciętne wyniki w swojej branży, pod warunkiem jednak, że przekona się do zmiany tradycyjnego podejścia do zarządzania.

Dowód tych tez przebiega na podstawie wielu różnorodnych przykładów i osiągniętych rezultatów, które oparte są na niebywałym doświadczeniu autora, a prosty i przekonujący sposób tłumaczenia, jak tego dokonał, jest niewątpliwym atutem tej książki. Art Byrne daje nam wielokrotnie do zrozumienia, że Lean Management opiera się na fundamentalnych (niestety często mało znanych lub zupełnie niezrozumiałych), uniwersalnych zasadach, które – jak się okazuje – mają proste przełożenie na wymiar praktyczny w dowolnym środowisku biznesowym. Chodzi o następujące zasady:

  1. Czas taktu, który określa wymagane tempo pracy wynikające z oczekiwań klienta. Ustalenie wartości czasu taktu pozwala uwidocznić brak efektywności w procesach firmy.
  2. Przepływ jednej sztuki (pacjenta, towaru, dokumentu itp.), który drastycznie skraca czas trwania dowolnego procesu, poprawia jakość oraz produktywność.
  3. Pracę standaryzowaną, która wprowadza przewidywalność jakościową i efektywnościową, będąc jednocześnie obiektywnym punktem odniesienia w procesie doskonalenia.
  4. System ssący (ang. pull system), łączący podejmowane w firmie działania z oczekiwaniami klienta (robimy tylko to, czego życzy sobie nasz klient).

Zastosowanie tych zasad zostało w książce wsparte wieloma interesującymi przykładami, z których każdy jest uwiarygodniony osobistymi doświadczeniami autora.

Art Byrne bardzo wyraźnie wskazuje również na powszechne niezrozumienie tego, że koncepcja Lean Management powinna być bezwzględnie traktowana jako strategia, niezależnie od tego, czy ma zostać zastosowana do firmy produkcyjnej czy usługowej (niestety w praktyce jest utożsamiana najczęściej wyłącznie z redukcją kosztów produkcji). Niezrozumienie tego stanu rzeczy wynika być może z faktu, że w wielu firmach strategię stanowią plany wprowadzenia na rynek nowych produktów lub usług, zakupy nowych technologii itp., zaś działania operacyjne są traktowane jako domena tylko i wyłącznie operacyjnej części każdego przedsiębiorstwa. Art Byrne dowodzi, że to przewaga (doskonałość) operacyjna daje niejednokrotnie przewagę strategiczną, pokazując związek między udoskonaleniami na hali produkcyjnej (lub udoskonalenia w biurze) a przewagą, jaką odnosi firma na rynku. Tak więc jest to w pewnym sensie książka o strategii budowanej na doskonałości operacyjnej.

Autor wielokrotnie podkreśla, że rola skutecznego lidera transformacji nie może sprowadzać się wyłącznie do podejmowania decyzji zza biurka, ale jej integralną częścią jest obecność przy ludziach, procesach i problemach (tym samym podnosi do najwyższej rangi rozumienie przez menedżerów szczegółów procesów oraz ich zdolność do doskonalenia operacyjnego). Stąd też w książce wiele uwagi poświęcone jest doskonaleniu procesów dzięki zaangażowaniu pracowników oraz częstym wizytom w miejscu tworzenia wartości (w gemba).

W książce wytłumaczono również, w jaki sposób doskonalenie operacyjne przekłada się na przewagę konkurencyjną w dłuższym okresie (nawet jeśli tego nie widać w rachunku zysków i strat na koniec kolejnego miesiąca). Nie oznacza to bynajmniej, że wyniki mają dla autora drugorzędne znaczenie. Wręcz przeciwnie – Art poświęca wiele miejsca pomiarowi efektywności, skutkom ilościowym wprowadzanych zmian oraz osiąganym w ich wyniku rezultatom finansowym. Bardzo krytycznie odnosi się przy okazji do tradycyjnych systemów rachunkowości, które jego zdaniem:

  1. Są często bezużyteczne, gdyż nie koncentrują uwagi decydentów na właściwych aspektach biznesu oraz nie dostarczają właściwych informacji na czas, zaś sama ich analiza sprowadza się do studiowania przeszłości i jest w dużej mierze zwyczajną stratą czasu.
  2. Nie ukierunkowują menedżerów na decyzje zgodne z zasadami eliminacji marnotrawstwa oraz ciągłego doskonalenia organizacji, a czasami wręcz (co również jest powszechnie niezrozumiałe) są ich naturalnymi przeciwnikami, na co znajdziemy w książce szereg interesujących przykładów.

Autor jest zdecydowanym orędownikiem alternatywnych systemów pomiaru efektywności operacyjnej i finansowej, przywołując w książce sprawdzone w praktyce, proste rozwiązania. W tym znaczeniu książka jest chyba pierwszą w Polsce publikacją, która pokazuje praktyczny wymiar rachunkowości Lean.

W „Jak zrewolucjonizować firmę dzięki Lean Management” przedstawiono autorski pogląd na kwestię transformacji, który oparty jest nie tylko na samym doświadczeniu (to jest przeogromne), ale też na pokorze, latach ciężkiej pracy, współpracy z japońskimi konsultantami, pomyłkach, błędach oraz eksperymentach w różnych firmach z wielu różnych branż. To wszystko czyni tę książkę doskonałym kompendium wiedzy na temat pułapek i przeszkód czyhających na każdego odważnego lidera zmian, z których do najpowszechniejszych należy rzecz jasna opór ludzki.

Książka przedstawia również dość niespotykany punkt widzenia na kwestie kierowania przedsiębiorstwem lub organizacją należącą do funduszu inwestycyjnego. Pokazuje zarządzającym, jak budować wartość takich firm, aby zyskując stopniową przewagę nad konkurencją, następował nieustanny wzrost ich wartości. Jednak od razu ostrzegamy, że nie spełni ona oczekiwań tych, którzy (nie znając zapewne jeszcze Lean Management) będą upatrywać w tej filozofii okazji do osiągnięcia zysków w kolejnym miesiącu (poprzez zwolnienia, cięcie kosztów itp.). Jest to zdecydowanie książka dla menedżerów, którzy poszukują inspiracji do budowania wartości przedsiębiorstwa na solidnych filarach triady konkurencyjności (jakości, kosztów oraz czasu), dających przewagę na rynku dzięki nieustannemu zwiększaniu wartości dostarczanej klientom i którzy gotowi są osobiście zaangażować się w proces transformacji.

I na zakończenie jeszcze jedna refleksja. Chcemy na moment przywołać równanie, którym posługiwał się Art, tłumacząc sens strategii Lean Management pracownikom swoich firm:

PRODUKTYWNOŚĆ = ZAMOŻNOŚĆ (BOGACTWO)

Autor daje wielokrotnie do zrozumienia, że receptą na sukces ekonomiczny jednostki, podmiotu gospodarczego, gospodarki, a tym samym całego społeczeństwa jest produktywność. Dowodzi, że wielu menedżerów nie potrafi dostrzec jej potencjału, gdyż żyje w świecie wszechogarniającego marnotrawstwa.

Przedstawiony w książce schemat działania oparty na strategii Lean Management pozwala je dostrzec, opisać oraz wyeliminować (lub zamienić w czynności tworzące wartość). Schemat ten nie ma jednak szansy powodzenia bez przywództwa, którego jedna z najbardziej interesujących i nietuzinkowych odsłon została zaprezentowana w tej książce. Serdecznie zapraszamy do jej lektury!

Tekst stanowi przedruk przedmowy Tomasza Kocha i Tomasza Sobczyka do wydania polskiego książki „Jak zrewolucjonizować firmę dzięki LEAN MANAGEMENT”. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa LEI Polska w czerwcu 2013 roku. Autor książki był gościem specjalnym XIII Konferencji Lean Management, która odbyła się we Wrocławiu w dniach 11-13 czerwca 2013 roku.

Pobodne artykuły

Co takiego? Mój system kanban powinien zaliczać wpadki?

Drogi Mistrzu Gemba! Poddaliśmy się z wdrożeniem systemu ssącego (systemu kanban) w naszej firmie. Za każdym razem kiedy próbujemy, nasz wskaźnik dostaw na czas spada. Nie możemy sobie pozwolić, aby […]

więcej

Czy menadżerowie „chwytają” Lean?

Drogi Mistrzu Gemba! Podczas jednego ze swoich seminariów internetowych wspomniałeś, że wycieczki po zakładzie ujawniają, jak dobrze menadżerowie „chwytają” Lean. Czy mógłbyś wyjaśnić tę kwestię nieco dokładniej? Oczywiście. Jednym z […]

więcej

Polecane warsztaty

System ssący Kanban, Lean Enterprise Institute Polska

System ssący Kanban

Efektywne sterowanie produkcją zapewniające minimalny poziom...

więcej
Symulacja Lean Manufacturing, Lean Enterprise Institute Polska

Symulacja Lean Manufacturing

Produkując rzeczywiste produkty w symulowanej fabryce w trakcie 4 zmian produkcyjnych, uczestnicy warsztatów przekonają się, jak duże korzyści...

więcej

Nie znalazłeś informacji, której szukasz? Zadzwoń lub wyślij do nas zapytanie

tel.: 506 785 310

e-mail: info@lean.org.pl

Administrator Danych Osobowych: Lean Enterprise Institute Polska sp. z o.o.
Pełna klauzula

Zapoznałem się z pełną treścią klauzuli informacyjnej